TUYỂN TẬP THƠ TÔ GIANG

ÁO THẦY Cởi chiếc áo làm thầy Thầy cheo lên cây Hồng pháp Ở trước cổng trường Man mác buồn vui Từ giã các em, trở lại cuộc đời Sống thanh thản ở nơi thôn dã Khoác áo làm thày, bao năm vất vả Mấy chục năm ròng phấn trắng bảng đen Và đêm đêm cặm cụi duới ánh

ÁO THẦY

Cởi chiếc áo làm thầy

Thầy cheo lên cây Hồng pháp

Ở trước cổng trường

Man mác buồn vui

Từ giã các em, trở lại cuộc đời

Sống thanh thản ở nơi thôn dã

Khoác áo làm thày, bao năm vất vả

Mấy chục năm ròng phấn trắng bảng đen

Và đêm đêm cặm cụi duới ánh đèn

Chấm điểm, soạn bài, lên lớp, ngày mai

Hạt phấn nào đã làm bạc bờ vai

Màu thời gian phai nhạt.

Ngòi bút đã cùn

Mực cạn

giáo án nằm im

trang sách ngủ

Thầy bước về

Nhà cũ

Vườn xưa

Sự nghiệp thôi mà

Áo cởi treo rồi, thong thả ung dung ./.

MỪNG ĐẠI HỘI ĐẢNG

Hôm nay Đại hội Đảng ta

Kết nghĩa trí tuệ, kết hoa xây đời

Dựng xây cuộc sống đẹp tươi

Dân nguyện theo Đảng sáng ngời niềm tin

Một lòng vững bước đi lên

Cơm no, áo ấm dần quên đói nghèo.

Chỉ tiêu phương hướng đã nêu

Chúc cho Đại hội đạt nhiều thành công

Chân thành xin gửi tấm lòng

Một đời theo Đảng quyết không phai mờ./.

MỪNG THỌ CÔ 70 TUỔI

( Kính tặng cô giáo Hoàn-1934- 2002)

Cô giáo chủ nhiệm lớp 4 khóa đầu tiên Hà Nội giải phóng 1954)

Ngày ấy cô trẻ xinh tươi

Bây giờ bà giáo bẩy mươi tuổi rồi

Cô yêu con trẻ xóm thôn

Rời nơi đô thị, gót son về làng

Ba cùng chẳng quản gian nan

Hiến thân sự nghiệp vinh quang trồng người.

Chúng em mới bước vào đời,

Được cô dạy dỗ nên người hôm nay.

Có người theo học làm thầy,

Có người làm việc ở ngay quê mình,

Có người thành cựu chiến binh,

Nhiều người sự nghiệp công danh hoàn thành.

Vì nhân nên quả trĩu cành

Vì tâm trong sáng gia đình hiển vinh

Chúng em tieepsd bước cha anh

Vì dân, vì nước xứng danh anh tài

Trò đi muôn nẻo đường dài

Kiên trì cô vẫn chở hoài sang sông

Mỡi chuyến là một chiến công

Mở mang kiến thức, đẹp lòng nước non.

Đò kia bến cũ vẫn còn,

Tuổi cao, sức yếu vuông tròn làm sao

Bao nhiêu kỷ niệm thời nào

Đến ngày Nhà giáo mong sao cô về

Bờ tre, xóm cũ, làng quê

Đón cô đón cả nhiều bề nhớ nhung

Ngày vui vui đến vô cùng

Chúc cô mạnh khỏe, vui chung gia đình./.

(Quỳnh Đô 20/11/2002)

 

CÂY ĐỜI

(Tặng lớp 7A khóa 1967-1968)

Nhớ về ngày ấy đã xa rồi

Bom đạn quân thù giải khắp nơi

Các em đi học trong đêm tối

Kẻng báo động rồi xuống hầm thôi

Đội mũ rơm đi học đường dài

Bàn ghế tre, nhà tranh mái lá

Dưới ánh sáng mờ mờ le lói

Vẫn học hành trong tối vươn lên

Rồi bảng đen đi khắp mọi miền

Tổ quốc cần các em có mật

Người xông ra mật trận

Kẻ vào nhà máy, công trường

Dù tiền tuyến hay hậu phương

Các em đều hoàn thành nghĩa vụ

Đất nước thống nhất, các em về đây

Dưới mái trường xưa, bãi sắn, cấy cày

Vẫn không quên tình thầy, nghĩa bạn

Là Hải- Du- Bình- Hoàn- Chuyên - Toản

Là Khuyên, Chính, Hiền, Tân, Sơn, Thảo

Cùng Đạt, Thuấn, Tư, Lưu ca hát thủa nào

Nhớ buổi liên hoan dưới ánh trăng sao

Còn đâu nữa :

Xuân Sơn, Dương Tú, Song Hào

Vì Tổ quốc đã đi vào lịch sử

Bốn chục năm rồi không quên, còn nhớ

Đào Tiến, Văn Thành, Quang Đạt, Thị Sen

Và đây nữa: Cường, Toàn, Văn, Sửu, Thị Ngân

Ngậm ngùi thương thay !

Hòa Bình, Thị Mây, Chu Lịch

Trải bao nắng mưa người còn, kẻ mất

Nhưng tình đời, nghĩa cũ không phai

Tất cả đang cùng vươn tới tương lai

Vì cây dời mãi mãi xanh tươi./.

( Nam Tiến tháng 8 năm 2007).

 

THĂM HỒ BA BỂ

Ba Bể hiện ra giữa trời mây

Mặt hồ trải rộng rợp bóng cây

In sắc núi rừng xanh ngăn ngắt

Có phải Bồng lai ở chốn này

Du thuyền nhè nhẹ, ngược xuôi dòng

Xa xa bờ núi nước mênh mông

Rừng xanh lớp lớp, vây thành lũy

Như muốn vươn lên chín tầng mây

Nếp sàn ai đó ven sườn núi

Mái là mù sương phảng phất bay

Bóng cô sơn nữ trong hư ảo

Tiếng mõ trâu về bản chiều nay

Cô em ven suối hái ngô non

Hẹn bạn đêm nay dưới trăng tròn

Bập bùng bếp lửa nồi ngô luộc

Dãi khách phương xa thăm bản em

Dừng chèo, buông lái trước hang Puông

Đã có cô em chỉ dẫn đường

Thơ trời khéo tạc bao nhũ đá

Lởm chởm, cheo leo khắp bốn phương

Cảnh sắc nơi đây đẹp lạ thường

Nước chảy quang co dưới đáy hang

Ríu rít non cao họa mi hót

Không gian bừng tỉnh ngỡ thiên đường.

Thuyền lại xuôi sang thăm «  Đầu Đẳng »

Thác nước ào ào tung bọt trắng

Lao qua ghềnh đá chảy băng băng

Thức tự bao giờ, hỡi sông Năng ?

Thuyền khẽ dạo quanh hòn Sống mái

Lờ mờ đâu đó vết chân Người

Để lại bên ghềnh rêu in dấu

Biết bao sự tích mối tình ai ?

Sông Năng, Đầu Đẳng hang Puông đó

Du khách ra về dạ ngẩn ngơ

Tình Hồ, tình Núi còn dang dở

Hẹn ngày tái ngộ với sông Hờ !./.

(Ba Bể- Bắc Kan- 12/8/2007).

 

GẶP LẠI ANH CHỊ TIỆP PHI

Bốn chục năm trời xa cách nhau

Thầy trò bầu bạn nghĩa tình sâu

Giờ phút gặp lại mừng khôn tả

Kỷ niệm lưu truyền mãi về sau./.

( Sầm Sơn- Thanh Hóa 4/6/ Quý Mùi)

 

MINH DƯƠNG ƠI

(Bạn học thời thơ ấu ở thôn Vĩnh Thịnh)

Bác Dương ơi ! Đã hết rồi

Nước non u uất ngậm ngùi lòng đau

Nhớ cái thủa cùng nhau một lớp

Thế mà nay kẻ trước người sau

Bác đi vui thú nơi đâu

Để thương, để nhớ, để sầu cho tôi

Từ nay xa mật khuất lời

Tình xưa nghĩa cũ một đời không quên.

Mong sao ở dưới cửu tuyền

Hương hồn siêu thoát, cảnh tiên non bồng./.

TUỔI 70

Tuổi bẩy mươi vẫn chưa già

Để rồi cậu cụ cưới cô bà

Đón dâu xin nhớ tìm hai gậy

Tam cấp bò lên để vào nhà

Mới bẩy mươi đã già a

Đầy vườn cây cảnh ngát hương hoa

Lão mai lẩy lộc sinh chồi biếc

Ngất ngưởng ngày xuân rượu tại trà

Khoan khoan ông bạn chớ la đà

Cuộc chơi còn dở còn hội vận

Còn lên cung quảng hỏi Hằng Nga./.

 

TƯỢNG ĐÀI LIỆT SỸ

Bạn đã từng đi khắp muôn nơi

Tượng đài liệt sỹ vút lên trời

Sừng sững ảnh hình người dũng sỹ

Trơ trơ tượng đa dáng hùng oai

Tổ quốc ghi công anh mãi mãi

Nhân dân mến mộ đến muôn đời

Nghìn năm còn tượng còn đất nước

Nghiêng nén hương thơm hiến dâng người./.

XUÂN NHÂM THÌN

Nhâm Thìn xin chúc chữ An khang

Khắp cả nhân gian cả xóm làng

Người già thơ phú mừng tết đến

Trẻ thơ áo mới đón xuân sang

Đất nước mỗi ngày thêm đổi mới

Non sông nghìn thủa vững âu vàng

Nhân dân còn đó, còn đất nước

Mong khắp muôn nhà được An khang./.

(1.1.Nhâm Thìn)

 

KHÓC VỢ

(ông Vạn khóc bà Liên)

Bà Liên ơi! Bà Liên ơi!

Vì đâu?  Bà bỏ mình tôi trên đời?

Giờ tôi vạch đất kêu trời

Tình chồng nghĩa vợ một đời không phai

Sao bà vội rong chơi tiên cảnh

Để mình tôi một mảnh trời riêng.

Bà đi bỏ lại bên thềm

Nhà cao, cửa rộng, bạc tiền, cháu con.

Công bà sánh tựa núi non

Còn trời, còn nước tôi còn nhớ ghi

Nhớ từ cái thủa hàn vi

Vợ chồng rau cháo bù trì thương nhau

Nuôi con khó nhọc cơ cầu

Nay con khôn lớn bà đâu mất rồi

Lòng tôi bổi hổi, bồi hồi

Dạ như lửa đốt, đứng ngồi không an

Đêm qua còn ở trên giường

Hôm nay gối đất nằm sương nơi nào

Hỡi đất rộng, trời cao có thấu

Cảnh chia ly nung nấu tâm can

Bà đi vui thú cửu tuyền

Để tôi đơn lẻ lỡ duyên ở đời

Thôi thôi đến thế thì thôi!

Hẹn trăm năm nữa tái hồi gặp nhau

Thân già nước mắt còn đâu,

Mà sao lã chã giọt châu ngắn dài

Đau này biết ngỏ cùng ai

Thương bà tôi khóc mấy lời tiễn đưa

Từ nay đi sớm về trưa

Hình tôi với bóng nắng mưa một mình

Còn đâu trúc mọc bên đình

Còn đâu nón trắng, áo xanh đi về

Còn đâu những buổi chiều hè

Bà ra thăm ruộng rồi về với tôi.

Từ nay khuất mặt, vắng lời

Càng thương, càng nhớ, dạ càng ngẩn ngơ

Kiếp sau liệu có bao giờ

Để tôi được gặp lại bà bà ơi

Biển còn có lúc đầy vơi

Hình bà tôi hứa suốt đời không quên../.

 

CHẬU HOA

Đêm đêm ôm chậu hoa

Mơ bạn tình vắng xa

Gặp Người xưa trong mộng

Người tình hay chậu hoa./.

 

HỘI CHÙA HOÀNG ĐÀM

Sau tết, mười năm đến hội chùa

Người đi trẩy hội mặc nắng mưa

Trong chùa chuông mõ vang từng chập

Ngoài cổng cờ cheo bay phất phơ

Thiện nam, tín nữ Di Đà PHật

Sư trẻ vãi già niệm nam mô

Người người đến hội cầu phúc lộc

Sai lầm, sám hối nguyện xin chừa./

 

LỜI KHUYÊN

Anh muốn xuân này em hãy vui

Trên môi em đó nở nụ cười

Quên đi quá khứ, quên, quên hết

Mở cõi lòng em hướng tương lai

Vẫn biết hôm nay đã xế chiều,

Nhưng đừng để mất những ngày yêu

Cuộc sống vẫn còn, còn mơ ước

Mặc cho gió sớm với nắng chiều

Anh chúc cho em hạnh phúc nhiều

Con con, cháu cháu bớt cô liêu

Cây khô cây lại đầy hoa thắm

Em lại như xưa thật đáng yêu

Khuyên một lời ư, nhưng biết đâu

Lời khuyên lại chạm tới tim đau

Thôi dành mượn bút trao tâm sự

Để nhớ trên đời ta có nhau./.

( Tháng 2 năm 2012)

 

ĐỌC THƠ AI

Đọc thơ ai cay cay sống mũi

Mỗi vần thơ mỗi nỗi cô đơn

Quét sân, dọn bếp ý thơ dầu dãi

Rửa bát, lau nhà, lời phú buồn vui

Mấy gian nhà, mênh mông trống trải

Một ảnh hình mờ mịt sương mai

Lời thơ ấy nặng lòng khắc khoải

Nỗi niềm riêng, ai biết chăng ai.

 

ĐÒ CHIỀU

Nắng chiều chải rộng ở bến sông

Ráng đỏ đôi bờ ánh nắng hồng

Thấp thoáng bóng người đang đi tới

Ngó nghiêng ông lái đứng chờ trông

Xế chiều, đò sắp sang sông vắng

Chặp tối, nàng thơ có qua không?

Lặng lẽ thuyền trôi theo sông nước

Chở cả máy bay dưới đáy sông./.

 

THĂM BẠN NGÀY XUÂN

Tôi đến thăm em giữa ngày xuân

Mai, đào rơi rụng một đôi phần

Bâng khuâng tôi đứng ngoài ngõ vắng

Thấp thoáng bóng em ở trong sân

Bao ngày xa cách lòng vẫn nhớ

Một phút gần em thỏa nỗi mong

Cảm ơn trời đất cho lộc mới

Để nghĩa ngày xưa, thắm tình thân./.

(10 tháng 1 năm Nhâm Thìn)

 

MƯA ĐÊM MÙA THU

Giăng giăng khắp trời mây đen

Mùa thu sùi sụt khắp mọi miền

Mưa đên tí tách, mưa rả rích

Có lúc trời thu lại quên mưa

Còn anh, anh chẳng thể quên em

Mơ gặp lại em trong mưa đêm

Ngồi cạnh bên em, em lặng im

Mắt nhìn xa thẳng, xa xa lắm

Đôi mắt bồ câu dịu dịu hiền.

Anh muốn đêm nay mưa triền miên

Anh hóa ô dù che chở em

Che chắn cho em nỗi ưu phiền

Không để mưa thu ướt hồn em.

Vẫn mái tóc xưa óng mượt mà

Mỗi bước em đi dáng thướt tha

Bay bay tà áo lay trong gió

Nét đậm trong anh mãi đến giờ

Ngồi với em rồi vẫn tưởng mơ

Khuôn trăng đầy đạn ảnh hình xưa

Thân hình thon thả đâu rồi nhỉ

Mà nay mờ ảo ở trong mưa.

Thế rồi mưa tạnh, sáng trăng sao

Sông Ngân hiện rõ đôi bờ, cách

Ngưu lang, Chúc nữ ở trên cao

Họ vẫn yêu nhau đẹp biết bao./.

 

XÓM VÀNG TÂN HƯƠNG

Hôm qua anh đi họp về

Gặp em lối rẽ đường về xóm em

Bước đi thong thả thân quen

Quần thâm, áo cánh, hoa chen lối vào

Hình em in bóng gương ao

Rung rinh mặt nước sóng trao mây trời

Bên rào hoa nở đỏ tươi

Em là hoa của đất trời quê hương

 

Anh về đây - xóm Vàng ta đó

Bát ngát yêu thương như chính quê mình

Bắp chín đầu nương, tre xanh buông rủ

Những chiều thu nghe lọt tiếng chim ca

Anh lại gặp em, mấy cô thợ cấy

Lanh lảnh giọng hò cất mấy câu thơ

Em bước chân đi hương lúa tràn bờ

Rạo rực ước mơ:

Một vụ mùa ấm no hạnh phúc.

Ơi xóm Vàng - Tân Hương quê ta giàu đẹp!

Có ruộng đồng xinh tươi bát ngát

Có hoa cau, hương thơm ngào ngạt

Bóng lũy tre làng, râm mát đu đưa

Tưng đàn chim trời, nhảy nhót, líu lo

Cá lội, cá bơi sóng nước trong hồ

Mấy chú bê non gặm cỏ bên bờ

Anh ngỡ bức tranh làng Hồ ta vẽ.

Anh xin chào hỡi các em thơ

Những chiến sĩ cổ quàng khăn đỏ

Học giỏi chăm ngoan cháu của Bác Hồ

Các em là hy vọng, ước mơ

Là tiền đồ đất nước

Là niềm vui của những người đi trước.

Anh đi trên đất quê em mỗi bước

Đây miền quê giàu có, đẹp tươi!

Bởi có những người như em xinh đẹp

Anh yêu nơi đây tha thiết

Bằng tình yêu đát nước quê hương

Tình yêu này xuất phát từ con tim./.

NGẪM SỰ ĐỜI

Ngồi mà ngẫm sự đời cho kỹ

Cũng nhiều câu thấm thía gan vàng

Sông mê, bể khổ mênh mông

Cổ kim mấy độ, tang thương mấy lần

Trò đời ví như quân rối nước

Đứa kia ra, đứa khác thụt vào

Chập chờn trong giấc chiêm bao

Vinh hoa chạp mắt, phong lưu kiếp hờ

Người đời ví ngựa hồ qua cửa

Vừa trắng răng nay đã bạc đầu

Thoi đưa thấp thoáng bao lâu

Ngọn đèn trước gió, bóng tàu bên sân.

Của đời ví phù vân tán tụ

Chốc tay mình, chốc ở tay ai

Việc đời như ván cờ người

Bầy ra lại phá, được rồi lại thua

Thợ tạo khéo bầy trò huyền thuật

Khiến cho người tưởng thật mà mê

Mê không còn biết tí gì

Rã trò, tan đám rặt về tay không

Thế mà vẫn mê màng mải miết

Ngán cho đời dẫu chết không kinh

Chỉ cùng cái xác hữu hình

Cho dầy giá áo, cho dầy túi thơm

Thuyết nhân quả,tưởng là huyền huyền

Đạo phật tiên lại bảo hoang đường

Nhiễm bao thanh sắc vị hương

Nặng căn nghiệp chướng, dày màn vô minh

Kìa hết thảy chúng sinh nhung nhíu

Chỉ bôn ba lao lực suốt đời

Vì ăn, mì mặc, vì chơi

Làm cho muôn ức triệu nguời lầm than

Khi còn trẻ những toan bay nhảy

Chưa mấy ai thiết cái tu trì

Mấy phen dục ngoảnh  đầu về

Quá mê bỏ đứt mà đi không đành

Kẻ trót mắc công danh phú quý

Người đương say tửu, khí, sắc tài

Than ôi cái cạm lừa người

Không dưng mà vẵn tự chui đầu vào

Lúc biết dại hối sao cho kịp

Mà tu qua cái kiếp luân hồi

Thôi thôi tuổi đã già rồi

Giờ còn khỏe giỏi khoe tài nữa chi

Kìa thấy cảnh giở về hạng lão

Lại đeo thêm cái biếu trong mình

Gỗ tre già mấy hữu tình

Người già không chết rồi thành giặc cơm

Việc đời hết còn làm thêm nữa

Nước non này làm nhường ả thơ ngây

Mũ ni che kín từ đây

Nợ đời giở những cối chày là yên./.

 

CẢNH GIÀ

Ấy ai hình thể rất hom hem

Chân giả chắp vào chống đỡ thêm

Gối mỏi, chân chùng, tai nghễnh ngãng

Răng long, đầu bạc, mắt kèm nhèm

Nói thời hổm hển ăn thời nghẹn

Đi cũng lờ đờ, đứng cũng nghiêng

Trông thấy cảnh già mà chán chuyện

Già không đeo tật cũng là tiên.

Già không đeo tật cũng là tiên.

Phải biết tu từ lúc thiếu niên

Nuôi khí, tích tinh, bồi đại địa

Trí tâm, luyện tính, bổ thiên tiên.

Trẻ phòng sinh đẻ, già phòng chết

Ăn được điều hòa, ngủ được yên

Già chẳng trót đời thiên hạ khối

Cái gương tày liếp vẫn treo bên.

Kìa thấy cảnh kêu rên mếu máo

Đương ốm đau liệt chiếu lê giường

Nhà nghèo cảnh ngộ dở dang

Lá xanh rụng hết lá vàng còn nguyên

Kẻ đương hóa ra tiền ra bạc

Bị ốm đau tàn tật hư đời

Mấy phen chữa chạy tiền toi

Đã xoay hết cách chịu ngồi bó tay./.

GIÀ ỐM

Ấy ai  lăn lóc ở giường đây

Thân thể hình thù thảm hại thay

Da nổi gân xanh, sùi mặt mũi

Bụng to, trống cái, nhỏ chân tay

Lở lang ai thấy đều xa cách

Họ hàng ai gần chẳng sợ lây

Tật ách nhân gian nào xiết kể

Giặt là quả báo mấy cơ đầy./.

Giặt là quả báo mấy cơ đầy

Tội hết đâu mà đã khỏi ngay

Cốc cốc, cheng cheng, bao tiếng thánh

Thang thang thuốc thuốc, uổng công thầy

Hại tiền, hại của tìm công chữa

Chạy ngược, chạy xuôi đủ cách xoay

Mà chết vẫn hoàn là chịu chết

Rút vào số mệnh hết khóc hay/./

Kìa thấy cảnh đắng cay buồn bã

Đường chia phôi đôi ngả sâm dương

Lắng nghe tiếng khóc đoạn trường

Tiễn người thiên cổ về đường âm ty

Kẻ vì nỗi sinh ly, tử biệt

Giọng khóc than thảm thiết sầu thương

Đứt quang, đứt gánh giữa đường

Trông vào cảnh ấy lại càng sầu bi./.

THAN VỀ CẢNH CHẾT

Ấy ai sùi sụt khóc bên kia

Hẳn chỉ khóc vì nỗi biệt ly

Kiếp sống phù sinh sao ngắn thế

Ngày về âm phủ thấy dài ghê

Trên mộ cỏ cây chưa vàng úa

Trong vạc dầu sôi đã cháy sì

Xác sướng bao nhiêu hồn khổ bấy

Ai tường nông nỗi dưới âm ty.

Cha mẹ khổ con có sướng gì

Khách chén trên nhà cười vỡ đế

Người ngồi trong ngục khóc như di

Đã hoài xôi thịt, hoài cúng bái

Lại uổng công lao phục vứi quỳ

Giỗ lớn, ma to vì nợ miệng

Mấy người đã biết hiếu là chi

Gặp đến lúc hồn về chín suối

Nghĩ ngìn cơn nông nổi ở đời

Tiếc công, tiếc của, tiếc người

Có khi muốn đạp quan tài mà ra

Gia đạo đã xoay nên nghịch cảnh

Điền địa thời không cánh mà bay

Xưa kia vợ đấy chồng đây

Giờ sao kết án ngang mày hầu ai?

Dưới địa phủ ngậm ngùi ngao ngán

Trên vọng hương trông thấy mà đau

Chết rồi có hết chuyện đâu

Những điều ăn nói càng đau linh hồn

Đến địa ngục lại còn khổ nữa

Suốt ngày đêm quỷ dữ khảo tra

Lưới trời ai gỡ cho ra

Dầy đà như đất, tối đà như đêm

Hết giá lạnh đem dìm hồ máu

Dẫm bàn chông lại nấu vạc dầu

Phép công sai chỉ vào đâu

Những quân mặt ngựa đầu trâu nể gì

Hình địa phủ thật ghê lắm đấy

Nhưng nói không, chưa lấy làm bằng

Bao giờ cái xác vào xăng

Bấy giờ thời mới rõ ràng thực hư

Thế mới biết nhân cư thế thượng

Còn cái thân vẫn vướng trên đời

Trăm năm như giấc ngủ dài

Sống rồi là ký thác rồi là quy

Đã đến lúc xanh rì nấm cỏ

Có hình rồi tất có hoại đi

Bể trầm là cái trường thi

Vụng thì chìm xuống, khéo thì nổi lên

Nhân kiếp trước, muốn xen cho rõ

Ngẫm thân này sướng khổ làm sao

Kiếp sau muốn biết thế nào

Thời đem thiện ác gửi vào tâm thân

Tóm lại nghĩa tiền nhân, hậu quả

Không bao giờ đậu hóa ra trà

Tự nhiên lý ấy sờ sờ

Thế mà đời vẫn sờ sờ những câu

Thân tứ đại biết đâu là giả

Giặt còn đeo cái xú bì lang

Đến khi nhất đán vô thường

Vua Ngô lúc chết có mang được gì

Kìa những chốn thành trì cung cấm

Xây đắp lên muôn dặm trường thành

Giờ sao mưa gió tan tành

Bốn bề cỏ lấp chung quanh cát vùi

Hết thảy núi lâu rồi cũng lở

Hết thảy sông đầy có khi vơi

Huống chi trong một kiếp người

Ái ân rồi cũng có hồi biệt ly

Ngẫm nhân sự vui gì mà mải

Sướng bằng vua cũng phải chán đời

Chúa Ba sao chẳng lấy ai

Thích Ca sao lại chẳng ngồi làm vua

Làm vua nếu không tu cũng hỏng

Huống chi thân đều mỏng mòng mong

Sông mê, bể khổ mênh mông

Ngoảnh đầu quay lại thời trông thấy bờ

Nên bỏ cả thân ra muôn vật

Xin nhất tâm niệm phật Di đà

Nhớ câu tự độ, độ tha

Trước vào làm đạo, sau ra cứu đời

Nơi hỏa trạch không ngồi lâu được

Cõi niết bàn tiến bước mau lên

Tu cho trọn quả phúc duyên

Làm phật, làm thánh, làm tiên, làm thần.

Hướng muôn kiếp nhân dân sùng bái

Để nghìn thu nức cái lưu phương

Việc đời suy sét đua lường

Phật tiên tu khó, giàu sang dễ làm

Năm Canh Thìn đêm hôm trường cửu

Đăng sang đâu cần mẫn diễn kinh

Sẵn mực, sẵn bút bên mình

Sự đời ngẫm nghĩ viết thành bài ngâm./.

 

ĐÊM THU TỨC SỰ

Đêm mùa thu, cảnh mùa thu

Cảnh sao buồn man mác

Đêm sao tối mò mò

Lơ thơ vườn bích vài bông cúc

Lác đác lá vàng mấy lá ngô

Lật ngả lật nghiêng cơn gió thốc

Thánh tha thánh thót giọt đồng hồ

Chim cũng chẳng kêu gà chẳng gáy

Sao kia đã lặn nguyệt đương mờ

Nước thẳm trồi cao, chào bát ngát

Canh trường đêm tịch chốn thâm u.

Ngọn đèn trong bóng còn le lói

Chiếc bút cầm tay những lắc lư

Trăm nói, cợt trêu, cười, khóc, nín

Năm canh đi lại, đứng, ngồi thừ

Buồn -  nghe cú rúc thêm rầu rĩ

Buồn - thấy giun kêu lại xót chua

Buồn - hạt sương thu rơi lác đác

Buồn - cơn gió bấc thổi ù ù.

Buồn- làn sóng vỗ kêu ỳ oặp

Buồn- lớp bèo trôi bonms nhấp nhô

Buồn- ngó đấy trời đen kìn kịt

Buồn – xem hoa cỏ rũ dù dù

Chợt nhìn cảnh ấy toan cười gượng

Sự nghĩ sau này lại khóc hu

Sùi sụt ngang dọc hàng lệ nhỏ

Bồi hồi tấm tức mối tơ vò

Tấm lòng thiểu não mong vùi dập

Nước mắt đa sầu chẳng ráo khô

Khóc mướt mồ hôi vừa hội rưỡi

Ngồi xuông đem ấy quá canh tư

Cảnh buồn thi hứng không hay vịnh

Đêm tối rượu nồng chẳng  thiết mua

Cò vắng bạn đi xe, pháo, mã

Đêm không ai bạn cống, sừ, hồ.

Cầm, kỳ, thi, tửu nghề chơi nản

Huấn dụ, ca ngâm, sức học thua

Lòng trót đa mang thương tục khách

Việc còn bận bịu đến tiên cô

Bóng thường sắp ấp liên đàn phả

Tay vẫn cầm luôn ngọn bút chu

Đọc sách từ năm mười hai tuổi

Sử kinh học độ chín mười pho

Đà văn tam giáo đồng tâm pháp

Lại bái vạn linh mấy thuốc phù

Sách đọc thâu đêm không quản ngại

Thơ xem suốt sáng vẫn kỳ khu

Vạc ở đồng về kêu quang quác

Gà trong chuồng dậy gáy cúc cu

Hồi chuông báo hiếu khua đương mạnh

Tiếng trống tàn canh đánh lại to

Cung quế còn dung cây ngọc trúc

Vuồn dâu đã rõ bóng kim ô

Sáng be, sáng bét còn chi nữa

Ngủ dĩ, ngủ dì chẳng dạy cho

Kẻ vẫn túy sinh say nghiềm nghiệm

Người đương mộng tưởng gáy khì khò

Kẻ say tửu sắc ma giam hãm

Kẻ hám lợi tài quỷ kéo co

Xác dẫu nằm ườn trên cõi tục

Hồn thường đi lạc xuống phông đô

Sợ rằng ngủ quá thường sinh ngất

Nên phải bầy ra đủ các trò

Buổi sáng thời đem chuông đến giục

Buổi chiều lại đem trống ra khua

Giả kinh pho chữ ngồi tuyên đọc

Mang bộ văn môn đứng thét hò.

Dục kẻ tìm thang, người chạy thuốc

Bảo câu niệm chú, chữ thư phù

Đã thấy giở mình toan ngóc dậy

Lại còn dụt cổ cố nằm co

Gọi thời tỉnh táo, im thời ngất

Nín lại dỗ dành, khóc lại du

Giở giở giống người hay cái ngợm

Dơ dơ, con đĩ mấy thằng ngô.

Tiên rồng đâu lại ươn như sứa

Văn hiến làm sao rốt quá bò

Khắp chốn thị thành nơi xó xỉnh

Bao trai tứ chiến gái giang hồ

Nhố nhăng  thấy lắm trò nhái chuột

Vênh váo coi như bộ bú dù

Dặt kẻ mày dày không mặt dạn

Tinh phường thịt bắp với vai u.

Mặt đâu có mặt băm không lỡ

Người klaj cho người bảo vẫn trơ

Không chịu tìm thầy khoog học bạn

Chẳng theo đạo Thích, chẳng đạo Nho

Tai vẫn nghe thơ mà hóa điếc

Mắt tuy chông chữ cũng như mù

Chỉ quen cắm cổ là tôi tớ

Chỉ biết vùi đầu ở lệ nô.

Đã ải thân lươn cùng đất sét

Chẳng nề con trạch bỏ thời cua

Cưa sừng làm nghe,ôi bêu dếu

Phá đụn đi xin chẳng thẹn thò

Liêm xỉ gì hơn tiền với bạc

Tham ô, tham nhũng lấy ấm no

Rụt cổ so vai đến phỉnh phờ

Đã giỏi cái nghề hay nịnh hót

Lại tài cái ngón khéo cung  cò

Dụng tâm đè nén người lương thiện

Bầy kế ngồi lừa lũ quả cô

Nhỏ nhen, bủn xỉn như cái tóc

Lòng tham vơ vét tận đồng xu

Con đường đạo đức kiêng không đến

Cái vả vinh hoa xúm lại về

ở chẳng để dành ly phúc hậu

tình không còn xót một chi thù

Chơi toàn chơi bửa, làm toàn bậy

Ăn sẵn, ăn không nói sửng cồ

Đo đến cái gan thời quái quắc

Mà xem bộ dạng dáng lù dù

Non cao biển rộng còn hay lượng

Dạ biển lòng sông thật khó dò

Đã bêu tiếng xấu cho đạo phật

Còn đội lốt vào để học tu

Thế mà cũng mồm kêu lảm nhảm

Thế mà cũng điều lễ gật gù

Thế mà cũng đọc kinh giảng sách

Thế mà cũng niệm phật nam mô

Lễ nhiều chỉ tổ đau đầu biếu

Đến lắm càng dơ cái mặt mo

Phật thấy phật cười, tiên cũng nguýt

Thần trông, thần đuổi, thánh thời xua

Chớ nhận con phật chân đệ tử

Chính là tả đạo ngoại môn đồ

Thời vận chưa xong chưa biết kiếp

Bao giờ chết hết giống tham ô

Nỗi niềm tâm sự càng thêm bực

Vận mệnh sau này cũng đáng lo

Biết chúng có tu tròn quả phúc

Cho mình cũng bõ cái công tu

Biết bao uẩn khúc niềm tâm sự

Mong gặp tri âm ngỏ chuyện trò

Cầm bút viết vào trrang giấy đỏ

Cảnh tình thao thức suốt đêm thu

Đêm thu buồn lắm n hiều tâm sự

Đánh ngỏ với đời mấy vần thơ./.

 

BUỒN VUI NGÀY TẾT

Canh Thìn năm nay có gì vui,

Anh em phiêu bạt ở đôi nơi

Nghĩa tình ruột thịt sao mà nhẹ

Tiền bạc ruộng vườn nặng thế thôi

Tết đến đèn ai rạng nhà ấy

Xuân về gia cảnh buồn chơi vơi

Xưa kia tết đến vui không nhỉ

Mà nay tết đến có gì vui!./.

(Canh thìn).

 

MƯA NGÂU

Giăng khắp bầu trời mây, mây đen

Mưa thu sùi sụt khắp mọi miền

Trời thu có lúc quyên mưa, tạnh

Con em, anh chẳng lúc nào quên.

Mơ được gặp em trong một đêm

Ngồi cạnh bên anh, em lặng im

Mắt nhìn xa lắm, xa xa lắm

Đôi mắt bồ câu dụi dịu hiền.

Anh muốn đêm nay mưa triền miên

Anh hoá ô, dù che chở em

Để tránh mưa rơi chỗ em ngồi,

Đừng hạt mưa nào vương tóc em.

Mưa rồi lại tạnh, trăng sao sáng

Sông Ngân bàng bạc ở trên cao,

Ngưu Lang, Chức Nữ đang đứng đấy,

Họ vẫn yêu nhau tựa thủa nào.

Tình vợ chồng Ngâu đẹp biết bao,

Mỗi độ thu về họ gặp nhau

Trên cầu Ô Thước bắc trên cao

Lệ nhoà lã chã hoá mưa Ngâu.

Xa cách hàng năm còn gặp nhau

Mỗi độ thu về lệ mưa Ngâu

Còn anh xa cách bao năm tháng

Vẫn chỉ một mình dưới mưa Ngâu.

Mưa Ngâu,  mưa Ngâu suốt đêm thâu

Trong mưa ta lại nhớ về nhau

Nhớ về cái thủa ban đầu ấy

Cho vợi vơi đi những nỗi sầu./.

 (Tô Giang)